Kara Kuvvetleri Eğitim ve Doktrin Komutanlığı (EDOK) Yapılanması, Türk Kara Kuvvetlerinin görevlerini başarılı şekilde yerine getirebilmesi yalnızca personel, araç ve silah sistemlerinin yeterli olmasına bağlı değildir. Askerî personelin görevine uygun şekilde eğitilmesi, birliklerin ortak çalışma anlayışına sahip olması, harekât tecrübelerinin değerlendirilmesi ve gelecekteki görevler için gerekli doktrinlerin oluşturulması da büyük önem taşır.

Bu noktada Kara Kuvvetleri Eğitim ve Doktrin Komutanlığı, yani kısa adıyla EDOK, Türk Kara Kuvvetleri içerisindeki önemli eğitim ve doktrin yapılanmalarından biri olarak öne çıkar.

EDOK’un temel amacı, Kara Kuvvetleri personelinin eğitim ihtiyaçlarının karşılanmasına, askerî eğitim sisteminin geliştirilmesine ve Kara Kuvvetlerinin görevlerini yerine getirebilmesi için gerekli doktrin çalışmalarının yürütülmesine katkı sağlamaktır.

Kamuoyunda zaman zaman “Eğitim ve Doktrin Komutanlığı”, “EDK” veya “EDOK” şeklinde farklı kısaltmalarla ifade edilen yapı, özellikle askerî eğitim merkezleri, sınıf okulları, eğitim birlikleri ve doktrin faaliyetleri açısından merak edilmektedir.

Bu yazıda Kara Kuvvetleri Eğitim ve Doktrin Komutanlığının ne olduğu, temel görevleri, eğitim sistemi içerisindeki yeri, sınıf okulları ve eğitim merkezleriyle ilişkisi ve yapılanmasının genel özellikleri ele alınmaktadır.

Kara Kuvvetleri Eğitim ve Doktrin Komutanlığı Nedir?

Kara Kuvvetleri Eğitim ve Doktrin Komutanlığı, Kara Kuvvetleri Komutanlığının eğitim ve doktrin faaliyetlerinin önemli merkezlerinden biridir.

Komutanlığın görev alanı yalnızca temel askerlik eğitimiyle sınırlı değildir. Personelin branşına ve görevine uygun olarak yetiştirilmesi, eğitim sistemlerinin geliştirilmesi, askerî bilgi ve tecrübelerin değerlendirilmesi ve doktrin çalışmalarının yürütülmesi de bu yapının temel faaliyetleri arasında yer alır.

Modern ordularda eğitim ile doktrin birbirinden ayrı düşünülemez.

Birliklerin nasıl eğitim göreceği, hangi görev standartlarına göre hazırlanacağı ve gelecekteki harekât ortamında hangi yöntemlerin kullanılacağı belirli bir eğitim ve doktrin anlayışı içerisinde şekillenir.

Bu nedenle EDOK, Kara Kuvvetlerinin insan kaynağının yetiştirilmesi ve askerî bilgi birikiminin geliştirilmesi açısından önemli bir konuma sahiptir.

EDOK’un Açılımı Nedir?

EDOK kısaltması “Eğitim ve Doktrin Komutanlığı” ifadesinin kısaltması olarak kullanılmaktadır.

Bazı kaynaklarda yapı “Kara Kuvvetleri Eğitim ve Doktrin Komutanlığı” şeklinde ifade edilmektedir.

EDOK bünyesindeki eğitim faaliyetleri farklı personel gruplarının ihtiyaçlarına göre düzenlenebilir.

Subay, astsubay, uzman personel ve diğer askerî personelin görev alanlarına uygun eğitimlerden geçirilmesi, Türk Kara Kuvvetlerinin profesyonel kapasitesinin geliştirilmesine katkı sağlar.

Eğitim ve Doktrin Neden Aynı Yapı İçerisindedir?

Eğitim, personelin mevcut görevlerini yerine getirebilmesi için gerekli bilgi ve becerileri kazanmasını sağlar.

Doktrin ise askerî faaliyetlerin hangi temel prensipler doğrultusunda yürütüleceğine ilişkin yaklaşımı ortaya koyar.

Bir başka ifadeyle eğitim “nasıl yetiştirileceği”, doktrin ise “hangi askerî anlayış ve yöntem doğrultusunda hareket edileceği” konusunda birbirini tamamlayan iki alandır.

Bu nedenle eğitim sisteminin doktrin çalışmalarından bağımsız yürütülmesi yerine, iki alanın koordineli şekilde geliştirilmesi askerî açıdan önem taşır.

EDOK’un Temel Görevleri Nelerdir?

Kara Kuvvetleri Eğitim ve Doktrin Komutanlığının görev alanı geniş bir çerçeveye sahiptir.

Genel olarak eğitim faaliyetlerinin planlanması ve geliştirilmesi, eğitim birlikleri ve sınıf okullarının faaliyetlerinin koordinasyonu, personelin mesleki gelişimine yönelik eğitimlerin yürütülmesi ve Kara Kuvvetlerinin ihtiyaç duyduğu doktrin çalışmalarına katkı sağlanması bu kapsamda değerlendirilebilir.

Bunun yanında askerî eğitimde kullanılan yöntemlerin geliştirilmesi, eğitim materyallerinin hazırlanması ve eğitim standartlarının belirlenmesine yönelik çalışmalar da önem taşır.

EDOK’un faaliyetlerinin temelinde, Kara Kuvvetlerinin farklı birliklerinde görev yapan personelin ortak eğitim anlayışı içerisinde yetiştirilmesi bulunur.

EDOK Yapılanması Nasıldır?

EDOK’un yapılanmasını yalnızca tek bir karargâh veya tek bir eğitim birliği üzerinden değerlendirmek doğru değildir.

Kara Kuvvetlerinin eğitim sistemi içerisinde farklı görevleri bulunan eğitim merkezleri, sınıf okulları, eğitim birlikleri ve diğer eğitim kuruluşları bulunabilir.

Bu kuruluşların görevleri personelin sınıfına, branşına, rütbesine ve alacağı eğitimin niteliğine göre farklılaşabilir.

Temel askerlik eğitiminden mesleki ihtisas eğitimlerine kadar farklı seviyelerde eğitim faaliyetleri gerçekleştirilebilir.

Bu nedenle EDOK yapılanması geniş bir eğitim ağı olarak değerlendirilmelidir.

EDOK’a Bağlı Eğitim Birlikleri

Eğitim birlikleri, askerî personelin belirli bir eğitim programından geçirilmesini sağlayan önemli yapılardır.

Özellikle temel askerlik eğitiminde eğitim birliklerinin önemli bir yeri vardır.

Burada personel askerî yaşamın temel kurallarını öğrenirken aynı zamanda fiziksel eğitim, disiplin, takım çalışması ve görev bilinci açısından hazırlanır.

Eğitim birliklerinin görevleri personelin statüsüne ve birlik ihtiyacına göre değişebilir.

Bazı birliklerde temel askerlik eğitimi ön plandayken, bazı eğitim kuruluşlarında belirli sınıf veya branşlara yönelik mesleki eğitimler yürütülebilir.

Sınıf Okulları Nedir?

Sınıf okulları, Türk Silahlı Kuvvetlerinde belirli sınıf ve branşlarda görev yapacak personelin mesleki eğitim aldığı kuruluşlardır.

Kara Kuvvetlerinde farklı askerî sınıfların kendilerine özgü görev alanları bulunmaktadır.

Muhabere, ulaştırma, bakım, ikmal, topçu, istihkâm ve diğer sınıfların görevleri birbirinden farklıdır.

Bu nedenle her personelin aynı eğitimi alması mümkün değildir.

Sınıf okullarında personelin görev yapacağı alana uygun teknik ve mesleki eğitimler verilebilir.

EDOK ve Askerî Sınıflar

Kara Kuvvetlerinde görev yapan personelin askerî sınıfı, görev alanının belirlenmesinde önemli bir faktördür.

Bir piyade personelinin görev ve eğitim ihtiyaçları ile bakım veya muhabere alanında görev yapan personelin ihtiyaçları aynı değildir.

Bu nedenle eğitim sistemi farklı sınıflara göre şekillendirilir.

EDOK yapılanmasının önemli işlevlerinden biri de farklı sınıflardaki personelin görevlerine uygun eğitim sistemleri içerisinde yetiştirilmesine katkı sağlamaktır.

EDOK ve Doktrin Faaliyetleri

Doktrin, askerî teşkilatların görevlerini yerine getirirken esas aldığı temel düşünce ve uygulama yaklaşımını ifade eder.

Kara Kuvvetlerinde doktrin çalışmaları, birliklerin görevlerini daha uyumlu ve sistematik şekilde yerine getirebilmesi açısından önemlidir.

Harekât ortamlarının değişmesi, teknolojik gelişmeler ve yeni askerî tehditler doktrinlerin zaman içerisinde güncellenmesini gerektirebilir.

Bu nedenle doktrin çalışmaları statik değil, sürekli gelişen bir süreç olarak değerlendirilmelidir.

Doktrin Neden Sürekli Güncellenir?

Savaş teknolojileri ve harekât ortamları geçmişe göre büyük değişiklik göstermektedir.

İnsansız sistemler, gelişmiş haberleşme teknolojileri, elektronik harp, hassas güdümlü sistemler ve gelişmiş keşif-gözetleme imkânları modern harekât ortamının önemli unsurları haline gelmiştir.

Bu gelişmeler askerî eğitim anlayışını da etkiler.

Yeni teknolojilerin birlikler tarafından doğru şekilde kullanılabilmesi için eğitim programlarının güncellenmesi gerekir.

Bu nedenle eğitim ve doktrin faaliyetleri birbirini sürekli besleyen bir yapı içerisinde yürütülür.

EDOK’un Kara Kuvvetleri İçerisindeki Önemi

Kara Kuvvetleri çok geniş bir personel ve birlik yapısına sahiptir.

Farklı bölgelerde görev yapan birliklerin aynı temel askerî anlayış içerisinde hareket edebilmesi için ortak eğitim standartlarının bulunması gerekir.

EDOK’un önemi burada ortaya çıkar.

Eğitim faaliyetlerinin belirli standartlara bağlanması ve askerî bilgi birikiminin sistematik şekilde geliştirilmesi, farklı birlikler arasında görev anlayışının ortaklaşmasına katkı sağlar.

Bu durum özellikle büyük ölçekli askerî faaliyetlerde koordinasyon açısından önemlidir.

Eğitim Merkezleri Ne İş Yapar?

Eğitim merkezleri belirli personel gruplarına veya belirli görev alanlarına yönelik eğitim faaliyetlerinin yürütüldüğü askerî kuruluşlardır.

Bu merkezlerde temel eğitimden mesleki eğitime kadar farklı programlar uygulanabilir.

Eğitimin niteliği, personelin görev alanına göre değişiklik gösterebilir.

Bazı eğitimlerde teorik bilgiler ön plana çıkarken bazı eğitimlerde uygulamalı çalışmalar daha önemli olabilir.

EDOK ve Temel Askerlik Eğitimi

Askerlik hizmetine yeni başlayan personelin temel askerî kuralları öğrenmesi gerekir.

İçtima düzeni, disiplin, temel askerî davranış kuralları, fiziksel hazırlık ve birlik yaşamına uyum gibi konular temel askerlik eğitiminin önemli parçalarıdır.

Eğitim birlikleri bu süreçte önemli görev üstlenir.

Ancak hangi yükümlünün hangi eğitim birliğine gönderileceği kişinin sınıflandırmasına ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaçlarına göre belirlenir.

Bu nedenle internet ortamındaki “şu eğitim birliğine kesin gidersin” şeklindeki bilgilerin resmî bilgi olarak değerlendirilmemesi gerekir.

EDOK ve Mesleki Eğitim

Kara Kuvvetlerinde görev yapan personelin önemli bir bölümü belirli bir mesleki veya teknik uzmanlığa ihtiyaç duyar.

Örneğin bakım, ulaştırma, haberleşme veya sağlık gibi alanlarda görev yapan personelin görevini yerine getirebilmesi için özel bilgi ve beceriler gerekir.

Mesleki eğitimler personelin görev alanında uzmanlaşmasına yardımcı olur.

Bu eğitimler personelin hem günlük görevlerini daha etkin şekilde yürütmesini hem de birlik içerisindeki sorumluluklarını daha iyi yerine getirmesini sağlar. Kara Kuvvetleri Eğitim ve Doktrin Komutanlığı

EDOK’un Eğitim Sistemindeki Rolü

EDOK’un eğitim sistemindeki rolü, yalnızca personelin eğitim aldığı binalar veya eğitim sahalarıyla sınırlı değildir.

Eğitim programlarının geliştirilmesi, eğitim standartlarının belirlenmesi, öğretim yöntemlerinin değerlendirilmesi ve askerî bilgi birikiminin güncellenmesi gibi faaliyetler de eğitim sisteminin önemli parçalarıdır.

Bu açıdan EDOK, Kara Kuvvetlerinin eğitim politikasının geliştirilmesine katkı sağlayan önemli bir yapı olarak değerlendirilebilir.

Kara Kuvvetleri Eğitim ve Doktrin Komutanlığı EDOK, Personel Eğitiminde Neden Önemlidir?

Bir ordunun teknolojik kapasitesi ne kadar gelişmiş olursa olsun, bu sistemleri kullanacak personelin yeterli eğitimden geçmesi gerekir.

Silah sistemleri, araçlar, haberleşme araçları ve diğer askerî teknolojiler eğitimli personel tarafından kullanılmalıdır.

Bu nedenle personel eğitimi doğrudan askerî kapasiteyle bağlantılıdır.

EDOK’un eğitim ve doktrin faaliyetleri de bu kapasitenin geliştirilmesine katkı sağlar.

EDOK’un Konumu Nerededir?

Kara Kuvvetleri Eğitim ve Doktrin Komutanlığının kamuya açık kaynaklarda Ankara merkezli bir komutanlık olarak bilinmesiyle birlikte, EDOK yapılanması yalnızca tek bir fiziksel tesisten oluşmaz.

Komutanlığın eğitim ve öğretim faaliyetleri kapsamında farklı bölgelerde bulunan eğitim kuruluşları ve sınıf okulları bulunabilir.

Bu nedenle “EDOK nerede?” sorusunu yalnızca tek bir adres üzerinden değerlendirmek doğru değildir.

Askerî tesislerin tam adresleri ve güvenlik açısından hassas bilgileri yerine, kamuya açık resmî kaynaklarda belirtilen şehir ve birlik bilgilerine yer verilmesi daha uygun olacaktır.

EDOK’a Bağlı Birlikler Nasıl Belirlenir?

Askerî teşkilatlar zaman içerisinde yeniden düzenlenebilir.

Bir eğitim merkezinin adı değişebilir, bir sınıf okulunun bağlılığı farklılaştırılabilir veya bir eğitim kuruluşu başka bir askerî teşkilat bünyesine alınabilir.

Bu nedenle EDOK’a bağlı birliklerin güncel listesini hazırlarken eski internet içerikleri yerine Kara Kuvvetleri Komutanlığı ve Millî Savunma Bakanlığı tarafından yayımlanan güncel resmî bilgiler esas alınmalıdır.

AskeriBirlikler.com.tr gibi bir askerî bilgi sitesinde de birlik sayfalarının belirli aralıklarla güncellenmesi bu açıdan önemlidir.

EDOK ve Askerî Öğretim

Askerî öğretim, personelin yalnızca fiziksel olarak hazırlanmasını değil, görevini bilinçli ve doğru şekilde yerine getirebilmesini amaçlar.

Teorik bilgiler, uygulamalı eğitimler ve görev deneyimleri birlikte değerlendirilebilir.

Eğitim sürecinde personelin görev alanına göre farklı ders ve uygulamalar bulunabilir.

Bu sistem, personelin gerçek görev ortamına hazırlanmasına yardımcı olur.

Eğitim ve Doktrin Komutanlığı ile Harp Okulları Aynı mıdır?

Hayır.

Harp okulları, subay yetiştiren yükseköğretim kurumlarıdır.

EDOK ise Kara Kuvvetleri içerisinde eğitim ve doktrin faaliyetlerinin yürütülmesine yönelik askerî teşkilatlardan biridir.

Harp okullarında lisans düzeyinde askerî ve akademik eğitim verilirken, EDOK kapsamındaki eğitim kuruluşlarında görev ve sınıfa göre farklı askerî eğitimler yürütülebilir.

Dolayısıyla iki yapı aynı değildir.

EDOK ile Eğitim Tugayları Arasındaki Fark

Eğitim tugayları, belirli personel gruplarının temel veya belirli nitelikteki askerî eğitimlerinin yürütüldüğü birliklerdir.

EDOK ise daha geniş bir eğitim ve doktrin yapılanmasını ifade eder.

Eğitim tugayları EDOK’un eğitim sistemi içerisindeki kuruluşlarla ilişkili olabilir ancak EDOK ile tek tek eğitim tugaylarını aynı yapı olarak değerlendirmek doğru değildir.

EDOK Hakkında Bilgi Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?

Askerî birlikler hakkında internet üzerinde çok sayıda eski ve doğrulanmamış bilgi bulunmaktadır.

Özellikle birlik isimleri, bağlılıklar ve konuş yerleri zaman içerisinde değişebildiği için eski forum paylaşımlarına dikkat edilmelidir.

Bir bilgi farklı internet sitelerinde aynı şekilde yer alıyor olsa bile bu durum onun güncel ve resmî olduğu anlamına gelmez.

En güvenilir yöntem, bilgiyi ilgili kamu kurumunun güncel resmî kaynaklarından kontrol etmektir.

EDOK Hakkında Mevzuat

Türk Silahlı Kuvvetlerinin teşkilatı, görevleri ve personel yapısı farklı kanun ve yönetmeliklerle düzenlenmektedir.

211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu, Türk Silahlı Kuvvetlerinin iç hizmetine ilişkin temel düzenlemeler arasında yer almaktadır.

926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu ise askerî personelin statüsü ve özlük yapısı bakımından önemli mevzuatlardan biridir.

Askerlik yükümlülüğü bakımından ise 7179 sayılı Askeralma Kanunu temel kanunlardan biridir.

Eğitim ve öğretim faaliyetlerinin ayrıntıları ise ilgili askerî düzenlemeler, yönetmelikler ve kurum içi düzenlemeler çerçevesinde belirlenebilir.

Mevzuat değişebileceğinden, hukukî değerlendirmelerde güncel Resmî Gazete ve ilgili kamu kurumlarının yayımladığı mevzuatın esas alınması gerekir.

Kara Kuvvetleri Eğitim ve Doktrin Komutanlığı Yapılanmasının Önemi

Kara Kuvvetleri Eğitim ve Doktrin Komutanlığı, Türk Kara Kuvvetlerinin eğitim kapasitesinin geliştirilmesi ve askerî bilgi birikiminin sistematik şekilde aktarılması açısından önemli bir konuma sahiptir.

Bir ordunun başarısında yalnızca sahip olunan araç ve silah sistemleri değil, bu sistemleri kullanacak personelin eğitim düzeyi de belirleyici rol oynar.

Bu nedenle eğitim faaliyetleri askerî teşkilatın temel unsurlarından biridir.

EDOK yapılanması sayesinde temel askerlik eğitiminden sınıf ve branş eğitimlerine, mesleki gelişimden doktrin çalışmalarına kadar geniş bir alanda faaliyet yürütülmesi mümkün olur.

EDOK Yapılanması Neden Önemlidir?

Kara Kuvvetlerinin farklı bölgelerinde görev yapan birliklerin ortak bir eğitim anlayışına sahip olması, askerî koordinasyon açısından büyük önem taşır.

Eğitim ve doktrin faaliyetleri sayesinde personelin görev standartlarının geliştirilmesi, yeni teknolojilere uyum sağlanması ve değişen harekât şartlarına göre eğitim sistemlerinin güncellenmesi amaçlanır.

Bu nedenle EDOK’u yalnızca eğitim verilen bir askerî yapı olarak görmek eksik olur.

EDOK, Kara Kuvvetlerinin geleceğe hazırlanmasına katkı sağlayan geniş kapsamlı bir eğitim ve doktrin sistemi içerisinde değerlendirilmelidir.

Sonuç: Kara Kuvvetleri Eğitim ve Doktrin Komutanlığı

Kara Kuvvetleri Eğitim ve Doktrin Komutanlığı, Türk Kara Kuvvetlerinin eğitim, öğretim ve doktrin faaliyetleri açısından önemli bir yapılanmadır.

Komutanlığın faaliyetleri temel askerlik eğitiminden sınıf eğitimlerine, mesleki gelişimden askerî doktrin çalışmalarına kadar geniş bir alanı kapsar.

EDOK yapılanması tek bir eğitim merkezinden ibaret değildir. Eğitim merkezleri, sınıf okulları, eğitim birlikleri ve farklı görevleri bulunan eğitim kuruluşları bu sistemin çeşitli parçalarını oluşturabilir.

Askerî teşkilatın zaman içerisinde yeniden yapılandırılabilmesi nedeniyle EDOK’a bağlı birliklerin güncel durumunu araştırırken mutlaka resmî kaynaklar esas alınmalıdır.

AskeriBirlikler.com.tr açısından EDOK, Türkiye’deki askerî birliklerin eğitim ve öğretim yapısını anlamak için temel başlıklardan biridir. İlerleyen içeriklerde EDOK bünyesindeki eğitim merkezleri, sınıf okulları ve eğitim birlikleri ayrı ayrı ele alınarak tarihçeleri, görevleri ve kamuya açık konum bilgileri incelenebilir.

Kara Kuvvetleri Eğitim ve Doktrin Komutanlığı Hakkında Sık Sorulan Sorular

EDOK’un açılımı nedir?

EDOK, “Eğitim ve Doktrin Komutanlığı” ifadesinin kısaltmasıdır. Kara Kuvvetleri bünyesinde eğitim, öğretim ve doktrin faaliyetleriyle ilişkili önemli askerî yapılardan biridir.

Kara Kuvvetleri Eğitim ve Doktrin Komutanlığı ne iş yapar?

Genel olarak askerî eğitim faaliyetlerinin geliştirilmesi, eğitim sistemlerinin koordinasyonu, sınıf ve mesleki eğitimlerin yürütülmesine katkı sağlanması ve doktrin çalışmalarının geliştirilmesi gibi görev alanları bulunmaktadır.

EDOK nerede bulunur?

EDOK yapılanması Ankara merkezli olmakla birlikte eğitim sistemi içerisinde farklı bölgelerde bulunan eğitim kuruluşları ve sınıf okulları bulunabilir. Bu nedenle EDOK’u yalnızca tek bir fiziksel tesis olarak değerlendirmek doğru değildir.

EDOK’a bağlı eğitim birlikleri var mı?

Kara Kuvvetlerinin eğitim sistemi içerisinde farklı niteliklere sahip eğitim birlikleri ve eğitim kuruluşları bulunmaktadır. Güncel bağlılıkların zaman içerisinde değişebileceği için resmî kaynakların kontrol edilmesi gerekir.

EDOK ile eğitim tugayları aynı mıdır?

Hayır. Eğitim tugayları belirli eğitim faaliyetlerini yürüten birliklerdir. EDOK ise daha geniş kapsamlı eğitim ve doktrin yapılanmasını ifade eder.

EDOK askerlik eğitimi verir mi?

EDOK yapılanması içerisinde temel askerlik eğitiminden farklı sınıf ve branş eğitimlerine kadar çeşitli eğitim faaliyetleri bulunabilir. Ancak kişinin hangi eğitim birliğinde eğitim göreceği askerlik sınıflandırmasına ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaçlarına göre belirlenir.

EDOK sınıf okulları nedir?

Sınıf okulları, belirli askerî sınıf ve branşlarda görev yapacak personelin mesleki ve askerî eğitim aldığı kuruluşlardır.

Doktrin ne demektir?

Askerî doktrin, silahlı kuvvetlerin görevlerini ve harekât faaliyetlerini yürütürken esas aldığı temel yaklaşım, prensip ve yöntemleri ifade eder.

EDOK ile Harp Okulları aynı kurum mudur?

Hayır. Harp okulları subay yetiştiren yükseköğretim kurumlarıdır. EDOK ise Kara Kuvvetleri içerisindeki eğitim, öğretim ve doktrin faaliyetleriyle ilgili askerî yapılanmadır.

EDOK hakkında güncel bilgi nereden alınır?

EDOK’un teşkilatı ve bağlı kuruluşları hakkında güncel bilgi edinmek için Millî Savunma Bakanlığı ve Türk Kara Kuvvetlerinin resmî kaynakları öncelikli olarak kullanılmalıdır. Askerî teşkilat zaman içerisinde değişebildiği için eski internet listelerine kesin bilgi olarak yaklaşılmamalıdır.